SEMPOZYUMUN AMACI

ULUSLARARASI SEMPOZYUM

BALIKESİRLİ BİR İSLAM ÂLİMİ: İMAM BİRGİVÎ

(19-21 Ekim 2018/Balıkesir)

XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti siyasal, sosyal ve ekonomik bakımlardan en parlak dönemini yaşamıştır. Söz konusu parlak dönem Kanunî Sultan Süleyman zamanında zirve noktasına ulaşmıştır. Bu durum ilim dünyasında da kendini göstermiştir. Kanunî dönemine baktığımızda Mimar Sinan, Hoca Sadeddin, Taşköprülüzâde, Pîrî Reis, Matrakçı Nasuh, Lütfi Paşa gibi tarih ve coğrafya konularında başarılı isimlerin yanında Kemalpaşazâde, Çivizâde, Ebussuûd gibi fıkıh ilmi dâhil islamî ilimlerde kendilerini yetiştirmiş kimi şeyhülislam olarak da görev yapmış âlimler yetişmiştir. Bu âlim ve fakihlerden biri de İmam Birgivî diye meşhur olan Muhammed b. Pir Ali el-Birgivî (ö. 981/1573) dir. Aslen Balıkesirli olduğu için bazı kaynaklarda adı Muhammed Çelebi el-Balıkesirî olarak da geçmektedir.

Bu çalışmada öncelikle İmam Birgivî’nin yaşadığı dönemin tarihî, dinî, içtimaî ve ilmî durumu incelenecek, ardında da onun XVI. Yüzyılda İslam dünyasında ve Osmanlı devleti sınırları içinde yaşayan İslam âlimleri arasındaki yerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede onun doğduğu yer, ailesi, eğitimi, görevleri, yazdığı kitap ve risaleler hakkında araştırmalar yapılacak ve tartışılacaktır. Dünyaya geldiği Balıkesir, eğitim gördüğü İstanbul, memurluk yaptığı Edirne ve müderris olarak görev yaptığı ve defnedildiği Birgi (Ödemiş)’de geçirdiği yılları, Arapça, Hadis, Tefsir, Fıkıh,  Kelam, Tasavvuf gibi İslami ilimler alanındaki çalışmaları, İslam’ın özünde olmayan fakat sonradan ortaya çıkan ve İslam’dan imiş gibi kabul edilen bazı yanlış uygulamalara (bid’at) karşı tutumu ve devlet kademelerinde ve toplumda ortaya çıkan ahlaki yozlaşmalara karşı duruşu bu projede ortaya konmaya çalışılacaktır. Ayrıca bu sempozyumda Birgivî’nin kendisinden sonraki dönemlerde Osmanlı/İslam coğrafyasında ve günümüz Türkiye’sinde yaşayan Müslümanlar üzerinde bıraktığı izlerin tespit edilmesi hedeflenmektedir.

SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU