SEMPOZYUM ÇAĞRISI

BALIKESİRLİ BİR İSLAM ÂLİMİ: İMAM BİRGİVÎ

ULUSLARARASI SEMPOZYUM

(19-21 Ekim 2018/Balıkesir)

SEMPOZYUM ÇAĞRISI

Fakültemiz, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ile işbirliği içinde 19-21 Ekim 2018 tarihleri arasında Balıkesir’de “Balıkesirli Bir İslam Âlimi: İmam Birgivî” adlı uluslararası sempozyum düzenleyecektir.

Bu sempozyumda XVI. Yüzyıl Osmanlı Dönemi İslam Âlimlerinden aslen Balıkesirli (Muhammed Çelebi el-Balıkesirî) olan, fakat son on yılını Ödemiş’in Birgi karyesinde müderris olarak geçirdiği ve orada defnedildiği için İmam Birgivî (Birgili Mehmed Efendi) diye tanınan Muhammed b. Pîr Ali b. İskender (ö. 981/1573)’in ailesi, eğitimi, yaptığı görevler, yazdığı kitap ve risalelerin uluslararası düzeyde yapılan araştırmalarla ele alınması, değerlendirilmesi ve sahip olduğu fikirlerin bilim dünyasıyla paylaşılması hedeflenmektedir. Onun yazdığı eserlerden bazıları Osmanlı medreselerinde asırlarca ders kitabı olarak okutulmuş, Tarikat-ı Muhammediye ve Vasiyetnâme (Risale-i Birgivî) adlı eserleri Osmanlı coğrafyasında Müslümanlar arasında şöhret bulmuştur. Halkın kolay anlaması için Türkçe yazdığı Vasiyetname’si Osmanlı döneminde askere din kitabı olarak okutulan ve matbaada basılan ilk dinî kitap olma özelliğini de taşımaktadır. Bu sempozyumda ayrıca, Birgivî’nin doğup büyüdüğü Balıkesir, eğitim gördüğü İstanbul, memurluk yaptığı Edirne ve müderris olarak görev yaptığı ve defnedildiği Birgi’de geçirdiği yılları ile bid’at ve hurafelere karşı tutumu, devlet kademelerinde ve toplumda ortaya çıkan ahlaki bozulmalara karşı duruşu ortaya konmaya çalışılacaktır. Hedeflenen bir başka husus da, Birgivî’nin yaşadığı dönem ve sonraki yüzyıllarda Osmanlı/İslam coğrafyasında ve günümüz Türkiye’sinde yaşayan Müslümanlar üzerinde bıraktığı izlerin tespit edilmesi ve değerlendirilmesi olacaktır.

Sempozyum ile ilgili detaylı bilgi almak ve başvuruda bulunmak içinbirgivisempozyumu.balikesir.edu.tr adresi ziyaret edilebilir. Tüm araştırmacılarımızı bu sayfayı gözden geçirmeye davet ediyor ve sizleri Balıkesir’de ağırlamaktan onur duyacağımızı belirtmek istiyoruz.

Prof. Dr. Mehmet BAYYİĞİT

Balıkesir Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı

SEMPOZYUMUN AMACI

ULUSLARARASI SEMPOZYUM

BALIKESİRLİ BİR İSLAM ÂLİMİ: İMAM BİRGİVÎ

(19-21 Ekim 2018/Balıkesir)

XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti siyasal, sosyal ve ekonomik bakımlardan en parlak dönemini yaşamıştır. Söz konusu parlak dönem Kanunî Sultan Süleyman zamanında zirve noktasına ulaşmıştır. Bu durum ilim dünyasında da kendini göstermiştir. Kanunî dönemine baktığımızda Mimar Sinan, Hoca Sadeddin, Taşköprülüzâde, Pîrî Reis, Matrakçı Nasuh, Lütfi Paşa gibi tarih ve coğrafya konularında başarılı isimlerin yanında Kemalpaşazâde, Çivizâde, Ebussuûd gibi fıkıh ilmi dâhil islamî ilimlerde kendilerini yetiştirmiş kimi şeyhülislam olarak da görev yapmış âlimler yetişmiştir. Bu âlim ve fakihlerden biri de İmam Birgivî diye meşhur olan Muhammed b. Pir Ali el-Birgivî (ö. 981/1573) dir. Aslen Balıkesirli olduğu için bazı kaynaklarda adı Muhammed Çelebi el-Balıkesirî olarak da geçmektedir.

Bu çalışmada öncelikle İmam Birgivî’nin yaşadığı dönemin tarihî, dinî, içtimaî ve ilmî durumu incelenecek, ardında da onun XVI. Yüzyılda İslam dünyasında ve Osmanlı devleti sınırları içinde yaşayan İslam âlimleri arasındaki yerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede onun doğduğu yer, ailesi, eğitimi, görevleri, yazdığı kitap ve risaleler hakkında araştırmalar yapılacak ve tartışılacaktır. Dünyaya geldiği Balıkesir, eğitim gördüğü İstanbul, memurluk yaptığı Edirne ve müderris olarak görev yaptığı ve defnedildiği Birgi (Ödemiş)’de geçirdiği yılları, Arapça, Hadis, Tefsir, Fıkıh,  Kelam, Tasavvuf gibi İslami ilimler alanındaki çalışmaları, İslam’ın özünde olmayan fakat sonradan ortaya çıkan ve İslam’dan imiş gibi kabul edilen bazı yanlış uygulamalara (bid’at) karşı tutumu ve devlet kademelerinde ve toplumda ortaya çıkan ahlaki yozlaşmalara karşı duruşu bu projede ortaya konmaya çalışılacaktır. Ayrıca bu sempozyumda Birgivî’nin kendisinden sonraki dönemlerde Osmanlı/İslam coğrafyasında ve günümüz Türkiye’sinde yaşayan Müslümanlar üzerinde bıraktığı izlerin tespit edilmesi hedeflenmektedir.

SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU